
Kompleks Nedir? ÇARELERİ NELERDİR?
Bu kelimeyi çoğumuz günlük hayatta her gün duymaktadır. Ama ne
olduğunu maalesef çok azımız tam olarak bilmektedir.
Kompleksin kelime anlamına baktığımızda; en çok matematikte
kullanıldığını görmekteyiz.
Matematikte Kompleks sayılar diye geçmektedir.
Kelime anlamı ise; karmaşık sayılar diye geçer.
Buradan da yola çıkacak olursak Kompleks;
karmaşıklık yani tam toparlayacak olursak karmaşık
düşünceler diye ortaya çıkar.
Karmaşıklık neden gelir diye açıklayacak olursak;
doğuşta çocuk bilinci tam olarak yerinde olmadığından ötürü
Kompleksten bahsetmek mümkün değildir. Fakat çocukluk
evresini bitiripte yetişkin evresinde geçildiğinde Kompleks
davranış ve düşünceler baş göstermeye başlar. Bunlar
yetişkin evresinde çocuğun artık bilincinde tam anlamıyla
sahip olmasından dolayı ileri gelen Kompleksif
davranışlardır.
Bir örnek verelim: Bir Çocuk yetişkinlik evresine
geçtiği anda çok hızlı bir kişilik arayışı içine girecektir.
Bu kişilik arayışı sırasında, bir arkadaşı ondan daha iyi
davranışlara sahipse, çocukta ters bir etki yaratacak ve
eziklik duygularını ortaya çıkararak bir tür Kompleksin
doğmasına neden olacaktır.
Bu kompleks öyle bir etki bırakabilir ki, o çocuğun
ölümüne kadar süre içerisinde etkisini kaybetmeyecek
derecede etki bırakabilir.
Kompleksi biraz inceleyelim; beyne giden her uyarının
ardından bir cevap gelir. Komplekste bu uyarıların bir
sonucudur. Kompleksi şuur ve şuur altıyla açıklamaya
çalışalım.
İnsan gördüğü veya hissettiği bir olaydan negatif
veya pozitif bir şekilde etkileşim sürecine girer. Bu
süreçte şuur gündemdedir.
Şuur emreder, şuur altı
ise şuurun etkisi altında uygular. Şuura gelen uyarıcılarla
zihin etkilenir. Bu bölümden çareler konusunda daha çok
bahsedeceğim.
Şimdi Kompleksin insan
üzerindeki etkilerini biraz daha kapsamlı bir şekilde
incelemeye çalışalım. Kompleks kendi arasında üçe ayrılır.
Bunları sırasıyla inceleyelim.
- Kısmi Kompleks Bu çeşit
kompleks isminden de belli olduğu gibi kesinlik kazanmayan
ara sıra insan düşüncesinde karmaşıklığa yol açan
komplekstir. Bu tür komplekslere insan hemen hemen her gün
düşmektedir.
Öyle bir durumdur ki, insan hemen hemen günde 5 ila
15 defa Kısmi Komplekse düşmektedir. Bu kompleksin iyi yanı
unutulduğu zaman bir iz bırakmamasıdır. Bu kompleks türünde
insan beyni bir anda karışır ve adrenalin yükselir. fakat
etkisi fazla uzun sürmez. Kısmi kompleksin en önemli
özelliği ise kısa sürede oluşmasıdır. İnsan beyni bir
bilgisayar donanımı gibidir. Her bölümü ayrı bir dosya Kısmi
kompleks beyin donanımının çok az bir bölümünü etki altına
alır. Ve beyin başka bir dosyayla ilgili konuyla meşgul
konuma geçtiğinde kısmi kompleks etkisini yitirir.
O Sebepten
dolayıdır ki, Kısmi kompleksin, insan hayatı üzerindeki
olumsuz etkisi hemen atlatıldığından dolayı pek büyütmek
gerekmez.
- Pasif Kompleks: Kısmi
kompleksin ileri safhadaki hallerinden biridir.
Eğer
olumsuz davranışlara beyin uzun süreli maruz kalmışsa, bu
durum mukabilinde Pasif Kompleksi doğurur. Pasif Kompleksin,
Kısmi Kompleksten en önemli farkıysa insandaki bıraktığı
etkinin daha uzun süreli oluşudur. Ama sevindirici bir
tarafı vardır ki, insan beyninin farklı bir şeyle meşgul
olması anında çabucak sıyrılıp sanki hiç bir olumsuzluk
yokmuş gibi bir durum olmasıdır.
Pasif
Komplekste şuur ve şuuraltı kavramları birbirleriyle çok
yönlü çatışmaya girer. Şuurun emrettiğini şuuraltı reddeder
ve Şuursuzca hareketler gündeme gelir.
Bir örnek verecek
olursak: Bir yetişkin kendi dalında, kendisinden daha
başarılı bir yetişkinle aynı ortamda çalıştığı anda, kendi
elinde olmadan bir eziklik duygusu içerisine girecektir.
Fakat bu durum o yetişkinin zamanla bende onun gibi olacağım
fikriyle pasif bir komplekse dönüşecek ve şuurla şuuraltı
kavramları birbirine ters düşmeyecektir.
Buradan da anlaşılabileceği gibi Pasif Komplekste
karmaşık düşünceler etkisini, hemen yön değiştirmeyle
azaltabiliyor ve beyin fazla zarara uğramıyor. Pasif
kompleksi pasif yapan etken yetişkinin kompleksten
uzaklaştırıcı bir çözüm bulmasından ileri gelir.
Fakat Pasif Kompleksin bir özelliği Kısmi Kompleks
gibi ortadan kalkmamasıdır. Sadece Şuuraltına itilir ve
ortadan kalkmamasıdır. Sadece Şuur altına itilir. ve ortam
uygun uygun olduğunda tekrar şuur üstüne çıkar.
- Aktif Kompleks: Geldik bizi en çok etkisi
altına alan alan çeşidine Aktif Kompleksin diğer
Komplekslerden farkı en uzun süre etkisini koruyan ve
korumakla kalmayıp, hiç bir zaman bilinçten silinmeyen bir
özelliğe sahip olmasıdır. Aktif kompleksin etkisinde kalan
insan uzun süreli bir olaydan etkilenmiş demektir. Bu
türdeki kompleksi şuur altına geç atan insanlarda intihar
düşüncesi bile belirmektedir.
Şuur olaydan ne kadar uzun süreli sıyrılırsa o
kadar beyin düşünceleri zarar görmektedir.
Aktif Kompleksin oluşumu diğer Komplekslerden daha
uzun süreli olmaktadır. Aktif kompleks beyinde bazı düşünce
çarpıklıklarını ortaya koyar. Aktif Kompleks altında olan
insan doğru kararlar vermemekte zorluk çeker. Aktif
Kompleksin olduğu insanda görülen en büyük özellik ise
kendine güven duygusunun büyük oranda eksikliğidir.
Kompleksi ve Kompleks çeşitlerini inceledikten sonra gelelim
kompleksin çarelerine:
Her şeyin bir çözümü olduğu gibi Kompleksin de
çözümleri mevcut.
Kompleksin çareleri şuur ve şuuraltıyla çok
yakından alakalıdır. İnsanın maruz kaldığı olaylar şuuru
etkiler. İşte buradan yola çıkaraktan bizim kendi şuurumuza
öyle cevaplar bulmalıyız ki, şuur altı bunları
olduğu gibi alsın. Mesela; Bir aktif Kompleksimizin nasıl
etkilediğinin bilincine varabildiysek şuuraltımız çözümler
üretmeye başlar ve bizimde desteğimizle kendimizi
kompleksimizle bağdaştırırsak, Kompleksimizin etkisini
ortadan kaldırmış oluruz. Kompleksimizle her yüzleştiğimizde
şuur ve şuur altımızın bulunduğu cevabı ortaya koyarsak
Kompleksimizden etkilenmeyiz. İşte bu yöntemle
kompleksimizle başa çıkmak çok kolay olacaktır.
KISACA AYTEKİN
|